Atatürk'ü Anlatan Kitaplardan Okunmaya Değer 10 Alıntı
8 Kasım
Yine Ata’mızı saygı, minnet ve özlemle andığımız 10 Kasım geldi. Türkiye Cumhuriyeti kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ü aramızdan ayrılışının 81. yıl dönümünde anarken, onun cümlelerine ve ona yazılan cümlelere yer vermek istedik. 



Nutuk - Mustafa Kemal Atatürk 


Ülkemizin kurucusu Başkomutan Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün kılavuz niteliğindeki eseri “Nutuk”; Ata’nın Samsun'a çıkmasıyla başlayıp, Gençliğe Hitabe ile sonlanıyor. Cumhuriyetin nasıl kurulduğuna dair birinci ağızdan bilgileri aktaran kitap ülkemizin tarihini anlatan bir başyapıt olarak önemini koruyor. 

“Esas, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. Bu esas, ancak tam istiklâle malik olmakla temin olunabilir. Ne kadar zengin ve müreffeh olursa olsun, istiklâlden mahrum bir millet, medeni insanlık dünyası karşısında uşak olmak mevkiinden yüksek bir muameleye lâyık görülemez. 

Yabancı bir devletin himaye sahipliğini kabul etmek, insanlık vasıflarından mahrumiyeti, acz ve miskinliği itiraftan başka bir şey değildir. Hakikaten, bu seviyesizliğe düşmemiş olanların, isteyerek başlarına bir yabancı efendi getirmelerine asla ihtimal verilemez. Halbuki Türk’ün haysiyeti ve izzet-i nefis ve kabiliyeti çok yüksek ve büyüktür. Böyle bir millet esir yaşamaktansa mahvolsun evlâdır!... 

O hâlde, ya istiklâl ya ölüm!” 


Çankaya - Falih Rıfkı Atay 


Atatürk ile ilgili kitaplar dendiğinde akla gelen ilk kitaplardan biri “Çankaya”dır. Dönemin önemli gazetecilerinden biri olan Falih Rıfkı Atay’ın kaleme aldığı eser; kendi tanıklık ettiği olayları yazması nedeniyle ayrı bir önem taşıyor. Büyük başarılara imza atmış Atatürk’ü yakından tanıyan Atay’ın kitabı sadece Ata’yı anlatmakla kalmıyor, bir ülkenin dönüşümüne de tanıklık etmenizi sağlıyor. 

“Öyle şartlar içinde Mustafa Kemal'in yaptığını yapabilecek, cesarette demiyorum, belki ondan gözü pekler vardı, azminde demiyorum, belki onun kadar azimli olanları vardı, bilgi de demiyorum, şüphesiz ondan daha bilgili olanları vardı, fakat kırk yıllık ömrümde onun liderlik dehasında hiç kimseyi tanımadım. Mustafa Kemal anasından tam gününde ve saatinde doğmuştu.” 


Atatürk - Yakup Kadri Karaosmanoğlu 


Ölümsüz eserlerin yazarı Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun biyografik tahlil denemesi olarak tanımlanan kitabı “Atatürk”; Ata’nın ölümünden sonra yazılan eserlerden biri. “Bizim ilk gençlik yıllarımız bir milli kahramana hasretle geçti” cümlesiyle başlayan kitap, duygusal üslubuyla dikkat çekiyor. 

"Bu genç kumandan, yanında bir avuç süngülü askerle, yerden, gökten, denizden gelen sürekli bir gülle, kurşun ve şarapnel sağanağının ortasında durmadan ileriye doğru atılıyor kollarıyla, kızgın boyunlarından yakalayıp denize yuvarlayacakmış gibi sıra sıra topları üstüne saldırıyor. Bu insan, ateşte yanmıyordu. Vücuduna kurşun işlemiyordu ve zırhlıların (savaş gemilerinin) attığı gülleler başının üstünden munisleşmiş, yırtıcı kuşlar gibi geçip gidiyordu." 


Tek Adam Mustafa Kemal - Şevket Süreyya Aydemir 


İmza attığı sayısız eserle bir döneme ışık tutan Şevket Süreyya Aydemir tarafından kaleme alınan “Tek Adam Mustafa Kemal” ülkemizin cumhuriyete geçiş dönemini konu alıyor. Mustafa Kemal’in hayatını, devrimci kişiliğini gözler önüne seren kitap aynı zamanda yaptığı analizlerle de okunmaya değer. 

“Yollar vardır, meçhulün önünüze serdiği çizgilerdir. Bu yollarda yolcu, talihinin tezgâhında kendi kaderini dokur. 

Mustafa Kemal'in Samsun'da başlayıp Erzurum'a, Sivas'a çıkan ve sonra Ankara'ya, İzmir'e ulaşan yolculuğu da, böyle bir yolculuktu. Bu yollarda o, talihiyle boğuştu. Kaderini dokudu ve onun kaderi, bizim de kaderimiz oldu.” 


Gazi Mustafa Kemal Atatürk - İlber Ortaylı 


Ülkemizin en önemli tarihçilerinden biri olan İlber Ortaylı’nın kaleme aldığı ve geçtiğimiz yıl yayımlanan “Gazi Mustafa Kemal Atatürk”, Ata’yı tüm yönleriyle ele alıyor. Ortaylı’nın Atatürk'ü yazmanın kendisi için bir vazife olduğunu belirterek yazdığı eser, dönemin tüm önemli olaylarını anlamak için bir rehber niteliğinde. 

“Bu toplumda Atatürk'ü zihinlerden silmeye çalışmak bir lükstür, lüzumsuz çabadır. Yanlış tanıtmaya çalışmak da, amatör tarihçilerin işi olsa bile, gülünçtür. Onun için girişilecek en önemli iş Nutuk'u, Atatürk'ün söylev ve demeçlerini derleyip okumaktır.” 


Bir Dahinin Hürriyet Aşkı - Fahri Özdemir 


Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya, Prof. Dr. Şerif Mardin, Prof. Dr. Macit Gökberk gibi alanında uzman isimlerin metinlerinin, Ata’nın nadir bulunan 1000 fotoğrafının yer aldığı “Bir Dahinin Hürriyet Aşkı” Türk Devrimi’ni anlatırken Ata’nın dehâsına da hayran kalmanızı sağlıyor. Fahri Özdemir tarafından yazılan kitap Doğan Hızlan’ın ön sözüyle yayımlandı. 

“1924 Ağustosunda Muallimler Birliği Kongresinde, Atatürk öğretmenlere konuşmasını şu sözlerle bitirir: 

"Hiçbir zaman aklınızdan çıkmasın ki, Cumhuriyet sizden 'fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür' nesiller ister." 


Atatürk Bir Milletin Yeniden Doğuşu - Lord Kinross 


1952 yılında İngiltere hükümeti tarafından Atatürk hakkında biyografi yazmak için görevlendirilen Lord Kinross tarafından kaleme alınan “Atatürk, Bir Ulusun Yeniden Doğuşu”, Ata hakkında yazılmış en objektif eserlerden biri olarak dikkat çekiyor. Atatürk hakkında bugüne kadar yazılmış en iyi biyografilerden biri olan eser ölümsüz lideri tabulaştırmadan, tüm insani yönleriyle ele alıyor. 

“Böylece Mustafa Kemal’le Mehmetçik bir araya gelerek Gelibolu yarımadasını kurtarmışlardı. İngiliz resmi tarihçisinin deyişiyle: “Tek bir tümen komutanının üç ayrı seferde kazandığı başarıların, sadece bir savaşın gidişi üzerinde değil, bütün bir seferin akıbeti ve hatta bir milletin kaderi üzerinde bu derece derin bir etki bırakması, tarihte eşi çok az görülmüş bir olaydır.” 


Atatürk Modern Türkiye’nin Kurucusu - Andrew Mango 


İstanbul doğumlu İngiliz yazar Andrew Mango tarafından kaleme alınan “Atatürk - Modern Türkiye’nin Kurucusu”; Atatürk´ün yaşamını ve mücadelesini yaptığı araştırmalar neticesinde nesnel bir dille anlatıyor. 

“Kadınları "süs eşyası" ve sevgiyi "eğlence" olarak tanımlayan başka oyun metnine de itiraz etti. ''Biz kadınlar için böyle düşünemeyiz! Kadın varlığı ulusun binbir noktadan temelidir," diye yazdı sayfanın kenarına ve "sevgiyi bir eğlence saymak, onu ciddiye almamak olur!" diye ekledi.” 


Hangi Atatürk  - Attila İlhan 


Şiirleriyle okuyucunun yanı sıra genç şair kuşağını da etkileyen Attila İlhan’ın kaleme aldığı “Hangi Atatürk” Mustafa Kemal’in söylemlerini analiz ederken aynı zamanda siyasi yönlerini de ele alan bir eser. Türk edebiyatının önemli kalemlerinden biri olan Attila İlhan’ın ortaya koyduğu Mustafa Kemal portresi incelemeye değer. 

"Mustafa Kemal’in gözünde, eylemin ‘meşruluğu’ demek, halkça onaylanmış olması demektir. Yoksa, Kongreleri, Büyük Millet Meclisi’ni anlamak ve açıklamak mümkün olamazdı. Şu sözlerini bir de: ‘... Bir devreye yetiştik ki, onda her iş meşru olmalıdır. Millet işleri de ancak milli kararlara dayanmakla, milletin genel duygularına tercüman olmakla gerçekleşir.’ Siz Osmanlı ülkesinde, ‘milli kararlara dayanmak’, ‘meşruluğu’ bunda aramak ne demektir bilir misiniz? Padişahı ve Halifeyi silmek, hiçe saymak demektir! Mustafa Kemal, Amasya Tamimi’nden itibaren, Osmanlı meşruluğunu reddetmiş, tarihsel meşruluğu önemsemiştir. Buysa ‘ihtilâl’in ta kendisidir." 


Yükselen Bir Deniz - Can Dündar 


Karşımızda yine bir Cumhuriyet kitabı var ancak bu kez Can Dündar’ın imzasıyla. Kitapları ve belgeselleriyle adından söz ettiren Dündar, kitabında Ata’nın düşünce serüvenine okuyucuyu da ortak ediyor. 

“Derslere gelen hocaların çoğu iç çatışmalarda savaşmış, sınırlarda harp etmiş, dağda çete kovalamış askerlerdi. Memleketin durumunu görüyor, gidişatı seziyorlardı. O yüzden derslerde öğrencilerine öncelikle vatan sevgisi aşılamayı görev biliyorlardı. Oysa “vatan” demek yasaktı. Çünkü bu kelimeyi sürgündeki bir şair, Namık Kemal sokmuştu dile ve şimdi onunla tanışma sırası Mustafa Kemal’deydi.”


Kitaplara daha yakından bakın: