Diskdünya Külliyatı
12 Kasım
Fantastik edebiyat meraklıları için zaman zaman yola çıkış işareti, zaman zaman yoğun iş veya okul temposunda ideal bir eşlikçi olan Terry Pratchett’in kitapları epik – fantastik alanında yepyeni bir standart oluşturmuştur. Bu kitaplar, “Diskdünya” adıyla bilinen 41 kitaplık bir külliyata işaret etmektedir!

Dilerseniz, Diskdünya külliyatına göz atmadan önce epik – fantastik türüne kısaca göz atalım.

Epik – Fantastik Nedir?


Epik – fantastik türü; en bilinen örneği olan Yüzüklerin Efendisi serisinde tipik bütün özelliklerinin gözlenebileceği, fantastik edebiyatın bir alt türüdür. Elfler, hobbitler, orklar, karanlık güçler ve iyiliğin savaşçıları gibi kültleşmiş karakter ve figürlerin yanı sıra gündelik hayatta karşımıza çıkabilecek figürlerin de farklı dünyalarda geçen hikâyelerine yer verilmektedir. Zaman Çarkı, Miras Döngüsü ve Kralkatili Güncesi gibi dünyamızdan tamamen farklı bir dünyada geçen hikâyelerin yanı sıra Harry Potter serisi, Amerikan Tanrıları, Narnia Günlükleri gibi dünyamıza portal benzeri araçlarla bağlanmış dünyalarda geçen hikâyeler de epik fantastik alanında karşımıza çıkabilmektedir. Farklı dünyalarda geçen hikâyeler için alamet-i farika, kitaplarla birlikte verilen haritalar veya hayran çalışması olarak ortaya konulan görsel çalışmalarda kendisini gösterir.

Fantastik Edebiyatın Hiciv Üstadı Terry Pratchett


İngiliz yazar Terry Pratchett, dünya çapında onu hak ettiği üne kavuşturan kırk bir kitaplık fantastik roman serisi “Diskdünya”yı 1983 – 2015 yılları arasında yazmıştır. Bütün macera, ilk olarak “Büyünün Rengi” ismiyle yayımlanan ilk romanıyla başladı... Kızı Rhianna Pratchett’in tamamladığı, son kitap “Çobanın Tacı” ile sona eren Diskdünya külliyatında tanıdık pek çok detaya rastlamak mümkün.

Alışageldik epik – fantastik kitaplarının aksine William Shakespeare’in Hamlet ve Macbeth’inden, Ursula K. Le Guin’in Yerdeniz Serisi’nden izlere rastlayabileceğiniz; H. P. Lovecraft ve Charles Dickens başta olmak üzere pek çok klasik edebiyatçıya referansları keşfedebileceğiniz Diskdünya kitapları ile Terry Pratchett’ın toplumsal olaylara dönük hiciv yeteneğine de yakından tanık olabilirsiniz.

Diskdünya Serisi


Uzayın derinliklerinde dört tane filin, yüzgeçleri vasıtasıyla ilerlemekte olan kozmik kaplumbağa A’Tuin’in kabuğunun üzerinde konuşlanması ve geniş sırtlarıyla düz ve dengeli biçimde taşıdıkları disk biçimindeki kurgusal dünyayı içeren bu hikâyelerde pek tabi ki alışılmış düzenin dışında, enteresan bir yörüngeyle hareket eden Diskdünya söz konusudur.

Yörüngesinin çevresinde, onu aydınlatacak biçimde hareket eden minik bir ateş topuna sahip olan Diskdünya; kendisini çevreleyen uzay boşluğuna doğru şelale hâlinde dökülmektedir. Tabii, bu hareketi güneş ışıklarıyla bir araya gelince tarifsiz bir görüntüye sahne olmaktadır.

Elbette hayal gücünü oldukça zorlayan, bilime ve astroloji disiplinlerine karşı yepyeni normlar inşa eden Diskdünya’nın rasyonellik ve gerçekçilik çabası yoktur. Halihazırda, Terry Pratchett’ın mizahî yönüyle bu absürd tasvirler bir araya geldiklerinde okuyucu için bu ikilinin ne kadar uyum içinde olduğunu seyre dalmaktan başka çare kalmamaktadır.

Diskdünya Nasıl Okunur?


Birbirinden bağımsız ilerleyen, farklı işleyişlere sahip kurguları olan ancak aynı kurgusal dünya içerisinde yer alan Diskdünya serisinde ana hikâyesi ile iç içe geçen kompleks bir yapı mevcut. Dolayısıyla Diskdünya serisini, diğer epik – fantastik serilerden farklı olarak istenilen sıra ile okuyabilirsiniz. Sahip olduğu geniş dağılım vesilesiyle, seri içerinde yer alan bir karakteri seçerek o karakter için yazılan hikâyeleri okuyabileceğiniz gibi; olayların geçtiği yerlere ait kitapları da ayrıca okuyabilir ya da Diskdünya serisini sırasıyla okuyup her birinin kendisine has tadını keşfe dalabilirsiniz.

Diskdünya Okuma Rehberi


Diskdünya kitaplarının koronolojik sırası aşağıdaki gibidir. Bu listenin en altında ise, sahip oldukları ‘alt’ serileri de ayrıca sizlere sunuyoruz:

1. Büyünün Rengi
2. Fantastik Işık
3. Eşit Haklar
4. Mort
5. Hasbüyü
6. Ucube Kocakarılar
7. Piramitler
8. Muhafızlar! Muhafızlar!
9. Eric
10. Hareketli Resimler
11. Tırpanlı Adam
12. Cadılar Dışarıda
13. Küçük Tanrılar
14. Hanımlar ve Beyler
15. Asayiş Berkemal
16. Ruh Müziği
17. İlginç Zamanlar
18. Maskeli Balo
19. Kilden Ayaklar
20. Domuz Baba
21. Savaş Naraları
22. Son Kıta
23. Carpe Jugulum
24. Beşinci Fil
25. Gerçek
26. Zaman Hırsızı
27. Son Kahraman
28. Muhteşem Maurice ve Değişmiş Fareleri
29. Gece Bekçileri
30. Küçük Özgür Adamlar
31. Canavar Alayı
32. Gökyüzü Dolu Şapka
33. Postane
34. Güm!
35. Kış Ustası
36. Para Basmak
37. Görünmez Akademisyenler
38. Geceye Bürüneceğim
39. Burunotu
40. Buhar Kaldırmak
41. Çobanın Tacı

Alt kırılımları ile Diskdünya serisini takip etmek isteyenler için özel kategoriler:

Rincewind Romanları – Sihirbazlar ve Kahramanlar
Büyünün Rengi | Fantastik Işık | Hasbüyü | Eric | İlginç Zamanlar | Son Kıta | Son Kahraman | Görünmez Akademisyenler

Cadı Romanları
Eşit Haklar | Ucube Kocakarılar | Cadılar Dışarıda | Hanımlar ve Beyler | Maskeli Balo | Carpe Jugulum

Tiffany Sızı Romanları
Küçük Özgür Adamlar | Gökyüzü Dolu Şapka | Kış Ustası | Geceye Bürüneceğim | Çobanın Tacı

Ölüm Romanları
Mort | Tırpanlı Adam | Ruh Müziği | Domuz Baba | Zaman Hırsızı

Bekçi Romanları
Muhafızlar! Muhafızlar! | Asayiş Berkemal | Kilden Ayaklar | Savaş Naraları | Beşinci Fil | Gece Bekçileri | Güm! | Burunotu

Sanayi Devrimi Romanları
Hareketli Resimler | Gerçek | Canavar Alayı | Postane | Para Basmak | Buhar Kaldırmak

Genç Yetişkin Romanı
Muhteşem Maurice ve Değişmiş Fareleri

Kadim Uygarlıklar
Piramitler | Küçük Tanrılar

Kidega İçerik Ekibi
Alper Kaya



Diskdünya Serisine Göz Atın: