Dünya Tiyatro Tarihinden Bilmeniz Gereken 10 Oyun
4 hafta önce

Mart ayının en önemli günlerinden biri; 27 Mart Dünya Tiyatro Günü. Romanlar, öyküler, şiirler kadar tiyatro oyunları da çarpıcı konularıyla keşfedilmeye değer türlerden biri. Bazen gerçekçiliğiyle insanı ürperten, bazen masalsı bir dünyanın içine sürükleyen birbirinden kıymetli oyunları sadece sahnede izlemekle yetinmeyip okumak da isteyenler için bir liste hazırladık.  

Dünya Tiyatro Gününüz kutlu olsun!

1- Hamlet - William Shakespeare 

Böyle bir liste yapıldığında elbette ki açılış ismi olarak herkesin aklına gelecek ilk isim William Shakespeare olacaktır. Oyunları ve şiirleriyle yüzyıllardır tüm dünyayı etkilemiş olan İngiliz yazar sadece döneminin değil, tüm dünyanın gelmiş geçmiş en büyük oyun yazarı olarak kabul ediliyor. Yazarın dünyanın pek çok yerinde sergilenmiş başlıca oyunlarından biri olan Hamlet listemizin ilk sırasında. Danimarka'da geçen hikâye Prens Hamlet’in babası öldükten sonra tahta geçen ve annesiyle evlenen amcası Claudius’tan intikam almasını anlatır.


2- Godot’yu Beklerken - Samuel Beckett

"Absürd Tiyatro" olarak adlandırılan akımın önemli temsilcilerinden biri olan, Nobel ödüllü yazar Samuel Beckett imzalı Godot’yu Beklerken eminiz tiyatro oyunlarına meraklı olmayanlar için bile tanıdık bir eser. 1948 yılında Fransızca yazılan eser önce Paris’te sahneye konmuş, ardından adını tüm dünyaya duyurarak bir klasik haline dönüşmüştür. Varoluş sancıları çeken iki kahramanın iletişim çabasını ve çaresizliklerini anlatan eser mutlaka okumanız gereken eserler arasında.


3- Bir Bebek Evi – Henrik İbsen


Tiyatro tarihinin en çarpıcı eserlerinden biri kabul edilen Bir Bebek Evi sıra dışı kadın karakteriyle ilk feminizm içerikli tiyatro oyunu kabul ediliyor. Eleştirel gerçekçi tiyatronun önde gelen temsilcilerinden biri olan Henrik İbsen eserinde, toplumsal dayatmalara karşı dik duruşuyla dikkat çeken kahramanı üzerinden kadın erkek eşitliğini sorguluyor.


4- Kral Oidipus – Sophokles 

Antik Yunan'ın en büyük tragedya yazarlarından biri olan Sophokles genellikle kader temasını ön planda tuttuğu eserleriyle tanınıyor. Karakter yaratmadaki ustalığıyla bilinen yazarın günümüze ulaşan eserlerinden biri olan Kral Oidipus, kralın öz babasını öldürüp annesiyle evleneceğini bilen kâhin ile bize yeniden kaderi sorgulatıyor.


5- Üç Kuruşluk Opera - Bertolt Brecht 

20. yüzyılın en önemli şair ve oyun yazarlarından kabul edilen Brecht "Diyalektik Tiyatro"nun kurucularındandır. Yazarın pek çok oyunu bu listeye girmeyi hak etse de hiç şüphesiz Üç Kuruşluk Opera’nın tiyatro tarihindeki yeri ayrıdır. Yazarın dilenciler üzerinden burjuva düzenini eleştirdiği eseri edebiyata meraklı herkesin okuması gereken kitaplardan biri.


6- Kibarlık Budalası – Moliere 

Eserlerinde insanların zaafları üzerinden çarpıcı yorumlar yapan Moliere’in en az Cimri kadar çok bilinen bir diğer eseri de Kibarlık Budalası’dır. 17. Yüzyılda cahil ve zengin bir adam olan Mösyö Jourdain’in asilzade olma uğruna yaptıklarını anlatan eser komedi dendiğinde akla gelen klasikleşmiş eserler arasında yer alıyor.


7- Vişne Bahçesi - Anton Çehov 

Rus edebiyatının dünyaca ünlü yazarı Çehov’un eseri Vişne Bahçesi, 19. yüzyılda Rusya’da yaşanan toplumsal değişimin insanlar üzerindeki etkisini odak noktasına koyar. Oyun; ipotek borcuna karşılık vişne bahçesi de olmak üzere tüm aile mülklerini satışa çıkaran aristokrat bir ailenin hikâyesini anlatıyor. Eserle ilgili en ilginç bilgiyse yazarın komedi türünde yazmasına karşılık eserin aynı zamanda tragedya olarak da sahneleniyor olmasıdır.


8- Faust - Johann Wolfgang von Goethe 


Faust, edebiyatın yanı sıra felsefe ve doğa bilimleri alanında da eserler veren Alman yazarın başyapıtı kabul ediliyor. Faust, Tanrı’yı sorguladığı bir dönemde Mephisto yani şeytan ile tanrının girdiği bir iddianın hedefi olur. Faust’u türlü şekillerde kandırmaya çalışan Mephisto ve içindeki doğruyu bulmaya çalışan Faust’un çarpıcı hikâyesi. Yazarın neredeyse tüm ömrünü alan ve eserlerinin bileşimi olarak adlandırılan bu eseri mutlaka okumalısınız.


9- Bir Delinin Hatıra Defteri - Nikolay Vasilyeviç Gogol 


Müfettiş isimli oyunu ile Rus bürokrasini ti’ye alan, Ölü Canlar ile Rusya’nın çöküşüne odaklanan Gogol eserleriyle edebiyat dünyasının aykırı yazarlarından biri olarak anılmaktadır. Yazarın, hayata tutunmaya çalışan bir şizofreniyi odak noktasına koyduğu Bir Delinin Hatıra Defteri dünya çapında yankılar uyandırmış, okuyucuya bambaşka bir aydınlatma yaşatan eserlerden biridir.


10- Satıcının Ölümü – Arthur Miller 


Amerikalı yazar Arthur Miller’a Pulitzer Ödülü kazandırmış eseri Satıcının Ölümü sadece yazarın değil, edebiyat dünyasının da önemli eserlerinden biri. Yaşlı bir satıcının kapitalist düzende ayakta kalmak ve ailesini korumak adına kendini feda edişini anlatan eser Amerikan rüyasına gerçekçi ve acımasız bir eleştiriyle yaklaşır.



BONUS: Elbette edebiyat tarihinin önemli tiyatro oyunlarını 10 eserlik bir listeyle sınırlandırmak mümkün değil. Shakespeare dendiğinde Bir Yazdönümü Gecesi Rüyası ve Romeo ile Juliet’ten, Norveçli büyük yazar Ibsen’i anıp Hayaletler’den söz etmeden, dünya edebiyatının ilk “direniş” örneği olarak adından söz ettiren Antigone’yi anmadan geçmek olmaz. Liste böyle uzayıp gider. Siz de önerilerinizi bizimle paylaşabilir, listemizi genişletmemize yardımcı olabilirsiniz.


Kitaplara daha yakından bakın: