Enerji Tasarrufu için Neler Yapmalısın?
10 Ocak
Dünyadaki enerji kaynakları sonsuz değil ve her geçen gün azalıyor. Bu durum hükümetleri farklı politikalar izlemeye yöneltirken birey olarak bizi de yaşadığımız dünya üzerine düşünmeye teşvik ediyor. Günlük hayatımızın vazgeçilmezi enerji konusunda bireysel olarak bizim de yapabileceğimiz şeyler var. 

Enerji kaynaklarının gerekliliği ve yaşadığımız gezegenin varlığını sürdürebilmesi için verimli kullanılması amacıyla halkı bilinçlendirmek amacıyla her yıl Ocak ayının ikinci haftası Enerji Tasarrufu Haftası olarak kutlanıyor. Biz de bu yıl 6 - 12 Ocak tarihleri arasına denk gelen bu hafta nedeniyle enerjiyi daha verimli kullanmak ve tasarruf etmek için gündelik yaşamda uygulanabilecek basit çözümlere yer vermek istedik. İşte gündelik yaşamda kolaylıkla uygulayabileceğin, karbon ayak izini azaltarak dünya için bir adım atabileceğin önerilerimiz...

Sen de bu konuda bir şeyler yapmak istiyorsan hem kendin hem de dünya için bir adım at!


Güneşten Faydalan 


Güneş geçmişten bugüne insanoğlunun en önemli ısı ve ışık kaynağı. Pek çok canlının bağlı olduğu bu güç aynı zamanda her gün artan enerji ihtiyacımız için de eşsiz bir kaynak. Sürdürülebilir enerji kaynakları içinde önemli bir yere sahip olan güneş enerjisiyle ilgili hükümetlerin bir politika izlemeleri ve yatırımları yapması gerekiyor elbette. Ancak bu konuda bireysel olarak biz de bu enerji kaynağını günlük yaşamımıza adapte etmenin yollarını bulmalıyız. Burada atılacak en büyük adım hiç şüphesiz güneş enerjisinden faydalanmak. Özellikle de ülkemizin bu konuda çok şanslı bir konumda olduğu göz önüne alınırsa evin çatısında güneş panelleri kurarak güneş enerjisinden faydalanmak karbon ayak izini azaltmak için benzersiz bir adım. Şu an böyle bir değişikliğe gitmek imkanların dahilinde değilse güneş ışığından faydalanarak bir başlangıç yapabilirsin. Özellikle güneşli günlerde gün içinde perdeleri açık tutarak evinin ısısının artmasını sağlayabilirsin. Gün ışığı odayı aydınlatacağından elektriğe olan ihtiyacını da azaltacak. 


Evindeki İzolasyon Eksiklerini Gider 


Kış ayları dendiğinde herkesin aklına gelen ilk şeylerden biri ısınma maliyetleri. Kombi veya diğer ısıtıcılardan yararlanarak evlerimizi ısıtmak için hem ciddi bir enerji tüketiyor hem de yüksek tutarlı faturalar ödüyoruz. Elbette ki ısınmak zorunlu bir ihtiyaç, bu yüzden bu noktada yapabileceğimiz en önemli şey ısı kaybına neden olan şeyleri tespit ederek ısıyı verimli kullanmak. Mantolama yapılmış bir binada yaşadığınız takdirde dışarıdaki soğuk havadan etkilenmeyeceğiniz için ısı daha verimli kullanılmış olur. Daha bireysel uygulayabileceğin bir çözüm arıyorsan iç yalıtım yapılmasını sağlayabilir, evindeki ısı kaybına neden olan bölgeleri tespit ederek çözümler üretebilirsin. Örneğin pencereden soğuk hava giriyorsa çerçeveleri değiştirebilir veya onarabilir, çift cam veya kalın camlar kullanarak içerideki ısıyı koruyabilirsin. 


Isı Kaynaklarını Verimli Kullan 


Buradaki ilk adım ısı kaynağı olarak kullandığın cihazların bakımlarını ihmal etmemek. Örneğin doğal gaz ile ısınıyorsan kombinin bakımını düzenli yaptırarak cihazın daha sağlıklı çalışmasını sağlayabilirsin. Bu durum aynı zamanda gaz kaçırması gibi güvenliğini tehlikeye atacak durumların oluşmasını da engeller. Kombileri devamlı açıp kapatmak yerine ideal bir sıcaklıkta sabit tutmak da oldukça önemli. Kısa bir süreliğine evden uzaklaşıyorsan kombiyi kapatmak, açtığında daha fazla enerji tüketeceğinden faydalı bir hareket olmayacaktır. 

Enerji kaybını önlemek için yapılması gereken bir başka önemli şeyse radyatörlerin verimli çalışmasını sağlamak. Radyatörlerin önüne veya üzerine eşya koymak ısının yayılmasına engel olacağından radyatörlerin önünü boş bırakmalısın. 

Bir diğer önemli konu da evinde hangi odaları ısıtacağına doğru karar vermek. Örneğin evinde hiç kullanmadığın alanları ısıtmak enerjiyi boşa harcamak olacaktır. Bu odaların kapılarını kapatarak diğer alanları ısıtabilirsin. Evin her yerini eşit miktarda ısıtmak zorunda olmadığını da unutma. Hangi alanları ne kadar ısıtacağına oralarda geçirdiğin zamanı düşünerek karar verebilirsin. Zamanının büyük kısmını geçirdiğin oturma odasının sıcaklığını daha yüksek tutarken günde birkaç kez girdiğin bir oda çok daha düşük sıcaklıkta olabilir. Gün ışığından faydalandığın zamanlar hariç perdeleri ve panjurları kapatmak dışarıdaki soğuk havanın içeri girmesine engel olacaktır. Aynı şekilde yazın klimayla odanızın ısısını düşürmeye çalışırken perdeleri kapalı tutmak da evinizin daha serin kalmasına yardımcı olur. 


A Sınıfı Enerji Tasarrufu Yapan Cihazlar Tercih Et 


Beyaz eşya alışverişlerin sırasında veya reklamlarda mutlaka A sınıfı gibi ifadelerin kullanıldığına şahit olmuşsundur. Elektrikli ev aletleri harcadıkları enerji miktarına göre sınıflandırılıyorlar. A+++ sınıfındaki bir cihaz B sınıfındaki bir cihaza göre çok daha az enerji tüketerek çalışıyor. Günümüzde bu konudaki bilinç eskiye oranla artmış olsa da hâlâ tercihlerimizin başrolünde olduğunu söylemek zor. Özellikle buzdolabı, klima, çamaşır ve bulaşık makinesi gibi çok sık kullanılan eski elektronik aletleri A sınıfı enerji tasarrufu yapan cihazlarla değiştir. Bu başta masraflı bir öneri gibi gelse de uzun vadede çok daha kârlı olacak. Aynı zamanda bu ürünleri kullanarak yaşadığımız dünya için de büyük bir adım atmış olacaksın. 


Elektronik Eşyaların Bakımını İhmal Etme 


Evindeki tüm eşyaların bakımlarını düzenli olarak yaptır. Sağlıklı çalışmayan bir cihazdan yeterli verimi alamayacağın gibi çok daha fazla elektrik tüketeceğini de unutmamalısın. 


İhtiyacın Olmadığında Işıkları, Kullanmadığın Elektronik Eşyaları Kapat 


Kulağa çok basit gibi gelse de aslında bu konuda yapabileceklerimiz öncelikli olarak alışkanlıklarımızı değiştirmekten başlıyor. Odadan çıkarken ışıkları kapatmak, kullanmadığın eşyaların fişlerini prizden çekmek, televizyonu uzaktan kumandadan kapatmak yerine tamamen kapatmak gibi küçük eylemler güç tasarrufu konusunda sandığımızdan daha büyük sonuçlar doğuruyor. Örneğin bilgisayar en sık kullandığımız elektronik aletlerin başında geliyor. Bilgisayarını açık bırakmak yerine uyku moduna alarak monitör ve sabit disk gibi parçaların enerji tüketimlerine engel olabilirsin. Daha verimli olansa bilgisayarındaki güç tasarrufu modunu kullanmak. Bu modu seçip gerekli ayarları yaparak bilgisayarının enerji tüketimini en aza indirebilirsin. 


Tasarruflu Ampuller Tercih Et 


Geleneksel ampuller daha uygun fiyatlarla satılsa da çok fazla enerji tüketir. Elektrik masraflarının %20’sini aydınlatmanın oluşturduğu düşünülürse geleneksel ampuller yerine tasarruflu olanları veya LED’leri tercih etmek çok daha az enerji tüketmenize neden olacaktır. Bununla beraber tasarruflu ampuller çok daha uzun süreli bir kullanım imkânı sağlar. İlk anda daha pahalıya satın alınsa da verimli enerji kullanımı ve daha dayanıklı olması nedeniyle daha az maliyete sahip olan tasarruflu ampulleri kullanarak çevreyi korurken elektrik faturasının da daha düşük gelmesini sağlamış olursun. 

Bununla birlikte aydınlatmada yapabileceğin bir diğer önemli değişiklik de “dimmer” olarak da adlandırılan ayarlı anahtarları tercih etmek. Böylelikle hem bulunduğun mekanı istediğin seviyede aydınlatabilir, hem de çok fazla ışığa ihtiyacın olmadığında kısarak tasarruf edebilirsin. 


Elektronik Eşyaları Verimli Kullan 


Evde hayatımızı kolaylaştırmak için çok sık kullandığımız aletlerin başında çamaşır ve bulaşık makineleri geliyor. Çamaşırları düşük ısıda ve uygun programı seçerek yıkamak gibi oldukça basit görünen çözümler bile ciddi bir tasarruf sağlıyor. Bulaşıkları elde yıkamak yerine bulaşık makinesinde yıkamak hem daha kolay hem de daha tasarruflu bir yöntem. Çamaşır ve bulaşıkları biriktirip ideal seviyeye ulaşınca yıkamak da oldukça önemli. Burada dikkat etmen gereken en önemli şey; makineleri fazla doldurmamak. Kapasitesinin üzerinde doldurulduğunda makine iyi çalışmadığı gibi aynı zamanda cihazın ömrünün de kısalmasına neden oluyor. 

Buzdolabının kapağını uzun süre açık tutmamak, su kaynatırken ısıtıcıya ihtiyacın kadar su koymak, bulaşık veya çamaşırlarınızın aşırı kirli olmadığında eco program olarak adlandırılan seçeneği tercih etmek, yemek pişirirken fırının kapağını kapalı tutmak, elektrik süpürgesinin torbasını sık değiştirmek, buzdolabında mevsime göre ayar yapmak, çamaşırlarını kurutucu yerine asarak kurutmak uygulayabileceğin diğer basit çözümler. 


Su Kullanımına Dikkat Et 


Her geçen gün su kaynaklarının azaldığı düşünülürse su konusunda da tasarrufa gitmek de büyük önem taşıyor. Elektronik cihazları verimli kullanmakla ilgili kısımda da belirttiğimiz gibi bulaşıklarınızı veya çamaşırları elde yıkamak makineden yıkamaktan çok daha fazla su kaybına neden olur. Suyu ısıtmak için de enerji kaynağına ihtiyaç duyacağınızdan hem çevreye hem de bütçene zararı tartışılmaz. Makineniz hemen dolmadan çalıştırmak yerine biriktirip yıkamak, banyo yaparken duşta kaldığın süreyi kısaltmak, tasarruflu duş başlıkları kullanmak, ihtiyacın olmadığında musluğu kapatmak sayabileceğimiz diğer basit önlemler... 


Enerji Konusunda Daha Fazla Bilgi Sahibi Olmak İsteyenlere Özel: 


“Enerji nedir?”, “Yenilenebilir enerji kaynakları nedir?” gibi sorular üzerine bir araştırma yapmak istersen bu konuda birkaç kitap önerimiz de var. Bunlardan ilki H. Hüseyin Öztürk’ün yazdığı “Yenilenebilir Enerji Kaynakları”. Kitap adından da anlaşılabileceği üzere insan yaşamı için kritik bir rol oynayan yenilenebilir enerji kaynaklarına ilişkin bilgiler içeriyor. 

Petrol” adlı kitabıyla Pulitzer kazanan Daniel Yergin tarafından kaleme alınan “Enerjinin Geleceği” adlı kitaba da göz atabilirsin. Kitap dünyanın bağımlı olduğu enerjiyle ilgili farklı bir bakış açısı kazandırmasının yanı sıra yaşadığımız yüzyılın ekonomisini ya da politikalarını da okuyucuya sunuyor. 

Necdet Pamir’in yazdığı “Enerjinin İktidarı” , Burcu Yavuz Tiftikçigil ve Çağla Gül Yesevi tarafından kaleme alınan “Türkiye'nin Enerji Görünümü Stratejiler ve İlişkiler” , ünlü aktivist ve yazar Helen Caldicott tarafından yazılan “Nükleer Enerji Çözüm Değil” gibi kitaplarla konuyu araştırmak istediğin başlık doğrultusunda daha kapsamlı ele alabilirsin.


Kitaplara daha yakından bakın: