Kitaplardan Esinlenen Şarkılar
3 hafta önce

Edebiyat ve müzik günlük hayatımızın bir parçası ve birbirini tamamlayan iki sanattır. Bu içeriğimizde edebiyattan ve kitaplardan ilham alınarak yazılmış şarkıları inceleyeceğiz.



Patrick Süskind - Koku (Nirvana - Scentless Apprentice)   


Grunge grubu Nirvana’nın In Utero albümünde ikinci şarkı olan Scentless Apprentice (Kokusuz Korkak)'ın sözleri yazar Patrick Süskind’in Koku adlı kitabından esinlenerek yazılmıştır.

Kurt Cobain’in en sevdiği kitaplardan biri olan Koku, Jean-Baptipte Grenouille adındaki tüm duygulardan yoksun fakat kokulara karşı aşırı duyarlı olan bir katili anlatmaktadır.

Nirvana'nın Scentles Apprentice şarkısının adında da görüldüğü gibi korkusuz bir çırak olarak yaşamaya devam eden Grenouille, kendini dünyadaki en güzel kokuyu yaratmaya adamıştır. Şarkı sözlerinde ise Grenouille’in kişiliği ve hikayesi anlatılmaktadır.




Albert Camus - Yabancı (The Cure - Killing An Arab) 


Albert Camus’un efsanevi kitabı Yabancı’dan esinlenerek yazılan Killing An Arab’ın sözleri varoluşçu felsefenin bir örneğidir. Kitapta yer alan sahil sahnesi şarkıda özetlenmiştir.

Aynı zamanda şarkıda yer alan sözler kitabın baş kahramanı Mersault’un varoluşçu dünya görüşünü yansıtmaktadır. Killing An Arab, ekibin yayınladığı ilk tekli olma özelliğini de taşımaktadır.

Grup lideri olan Robert Smith, şarkı sözlerini yazarken Albert Camus’un Yabancı adlı romanının kendisini fazlası ile etkilediğini dile getirmiştir.

Şarkının isminden dolayı müzik severlerin birçoğu grubu ırkçılık ile suçlamış olsa da, grup lideri bu olayın ırkçılık ile alakasının olmadığını, sadece kitaptaki karaktere bir gönderme olduğunu belirtmiştir.


  


Louis Ferdinand Celine - Gecenin Sonuna Yolculuk (The Doors - End of the Night)   


2015 yılında 50. yılını kutladığımız The Doors’un kendi adı ile yayımladığı Debut albümünde yer alan End Of The Night adlı şarkı ilhamını Fransız yazar Louis Ferdinand Celine’in Gecenin Sonuna Yolculuk romanından almaktadır.

Okunması gereken kitaplar arasında yer alan Gecenin Sonuna Yolculuk, yazarın kullandığı argolu gerçekçi dil ve insanın doğasını aktaran anlatımı ile 21. yüzyılın en önemli eserlerindendir. Konusu ile 1. Dünya Savaşı’nın insanlar üzerinde yarattığı etki ve savaş politikaları ile ilgilidir. Kitap antimilitarist bir çizgiyi savunmaktadır. 




Edgar Allen Poe (The Raven - Alan Parsons Project)   


Edgar Allen Poe’nun öykü ve şiirlerinden esinlenilerek oluşturulan The Raven “Tales of Mystery and Imagination” adlı konsept albümün ikinci şarkısıdır.

Alan Parsons, Pink Floyd ve Beatles için ses teknisyenliği yaptıktan sonra Alan Parsons Project’i kurup Tales of Mystery and Imagination adlı ilk albümünü 1975 yılında yayımlamıştır.

Albümde yer alan tüm şarkılar Edgar Allen Poe’nin öykü ya da şiirlerini konu edinmiştir. The Raven ise Poe’nun Türkçe’ye Kuzgun adı ile çevrilen şiirinden alınmıştır.

Şiirde söylediği tek sözcük “Nevermore” (Hiçbir zaman) olan karga bir adama musallat olmakta ve adam yavaşça anılarında boğularak delirmektedir. Şarkının başlangıcında yer alan kuzgun sesinin “Nevermore” dediğini duyarız.




Aldous Huxley - Cesur Yeni Dünya (The Strokes - Soma)


Soma The Strokes’un 2000’li yıllara damgasını vuran albümü Is This It’in üçüncü şarkısıdır. Soma aynı zamanda Huxley’in Cesur Yeni Dünya adlı distopyasında insanların sürekli mutlu olmak ve acıyı unutmak için kullandıkları uyuşturucu hapın adıdır.

Soma adı verilen bu hap sayesinde herkesin mutlu ve hayattan keyif aldığı bir sistem yaratılmıştır. 


  


George Orwell - 1984 (Muse - Resistance)


George Orwell’in 1984 adlı romanının başkarakteri olan Winston Smith ve Julia arasındaki yasak ilişkiyi anlatan Resistance, aşkın yasak olduğu bir distopyada iki aşığın direnme ve hayatta kalma mücadelelerini anlatır.

Gorge Orwell’in 1984’ü edebiyat üzerinde etkili olduğu kadar müzik üzerinde de etkili olmuştur. 1984’ten etkilenen diğer şarkılar ise şu şekildedir;

• Ministry of Love - Eurythmics
• 2 + 2 = 5 - Radiohead
• 1984 - David Bowie
• California Uber Alles - Dead Kennedys
• Big Brother - Stevie Wonder
• Spies - Coldplay
• Doublethink - Douglas Dare




Leopold von Sacher-Masoch - Kürklü Venüs (The Velvet Underground & Nico - Venus in Furs)


Leopold von Sacher-Masoch’ın kitabından ilham alınarak yazılan Venus In Furs, Velvet Undeground’un 1967 yılında çıkan debut albümü Velvet Underground & Nico’nun en ikonik şarkılarından biridir.

Mazoşizmin isim babası sayılan Masoch’ın Kürklü Venüs kitabı, acı çekmekten zevk alan bir erkek karakterin kürklü bir kadına aşık olmasını ve aralarındaki sadist ilişkiyi konu edinmektedir.

Venus in Furs, şarkısının ilk sözlerinde “Shiny, shiny, shiny boots of leather” atıfta bulunulan karakter Kürklü Venus’tür.




Gabriel Garcia Marquez - Yüzyıllık Yalnızlık (Radiohead - Banana Co.)


Gabriel Garcia Marquez’den esinlenilen Banana Co. Radiohead’ın Street Spirit EP’sinin B-Side’ı olarak karşımıza çıkmaktadır.

Şarkı, Yüzyıllık Yalnızlık’ta bahsi geçen muz şirketlerinin 21. yüzyılda Güney Amerika kıtasında yayılmasından ilham alınarak yazılmıştır.




Mihail Bulgakov -  Usta ile Margarita (Rolling Stones - Sympathy for the Devil)


Sympathy for the Devil Rus yazar Mikhail Bulgakov’un Stalin karşıtı romanı Usta ile Margarita’dan etkilenerek yazılmıştır. Stalin düzenini eleştiren Usta ile Margarita Sovyet döneminde sansürlere uğradığından 1966 yılında yayımlanmıştır.

Kitabın başlarında şeytan İsa’nın yaşayıp yaşamadığını konuşan iki kişinin yanına giderek kendini onlara insan kimliği ile tanıtmaktadır.

Şarkının sözleri ise Şeytan’ın bakış açısıyla yazılmıştır ve bu olay sözlerde anlatılmaktadır.




Shelagh Delaney - A Taste Of Honey (The Smiths - This Night Has Opened My Eyes)


En büyük söz yazarlarından olan Morrissey romantik şiirden aldığı ilham ile duygularını yalın ve etkili şarkı sözleri yazmaktadır.

Morrissey’in en büyük ilham kaynaklarından biri de İngiliz yazar Shelagh Delaney’dir. This Night Has Opened My Eyes, Shelagh Delaney’in eserleri arasında yer alan A Taste of Honey adlı tiyatro oyununda yaşanan olayları anlatmaktadır.

Shelagh Delaney’den etkilenen tek grup The Smiths değildir. Dünyada müziği değiştiren grup olarak kabul edilen The Beatles’ın “A Taste Of Honey” şarkısı da Shelagh Delaney’ın A Taste of Honey kitabından esinlenerek yazılmıştır.




Nicholas Kristof ve Sheryl WuDun - Gökyüzünün Yarısı (Coldplay - Adventure Of a Lifetime)


Chris Martin, Adventure Of a Lifetime adlı şarkıyı gazeteci Nicholas Kristof ve Sheryl WuDunn çiftinin yazdığı Half The Sky kitabından esinlenerek yazdıklarını dile getirmiştir.

Half The Sky adlı kitap kadın cinayetlerine, anne ölümlerine, tecavüzlere, kız bebek ölümlerine ve insan ticaretine dikkat çekmiştir.




S.E. Hinton - Rumble Fish (Manic Street Preachers - Motorcycle Emptiness)   


Nicky Wire ve Richey Edwards, S.E. Hinton’ın bir motorsiklet çetesinin konu aldığı Rumble Fish adlı romanı okuduktan sonra bu şarkıyı yazmaya başlamışlardır. Bu şarkı müzik severler tarafından büyük beğeni görmüştür. 

Şarkı sözlerinin bir bölümü Rumble Fish’ten, diğer bir bölümü ise Wire’ın abisinin yazdığı Neon Lonliness şiirinden esinlenerek yazılmıştır.




Ray Bradbury - Rocket Man (Elton John - Rocket Man)


Bilim kurgu yazarı olan Ray Bradbury’nin Rocket Man adlı kısa hikayesi şarkıya ilham kaynağı olmuştur. Hikayede bir çocuğun gözünden, görev için uzaya gitmek zorunda kalan babasına karşı hissettiği karmaşık duygular anlatılmaktadır.

Elton John, Rocket Man adlı şarkısının çıkışını ise NASA’nın Ay’a beşinci defa insan gönderdiği uçuş olan Apollo 16’ya denk getirmiştir.


  


Thomas Mann - Disillusionment (Peggy Lee - Is That All There Is?)


20. yüzyılın en büyük yazarlarından biri olan Thomas Mann’ın kısa hikayesi Disillusionment’tan uyarlanarak yazılan Is That All There Is? adlı şarkıda sözlerin bir kısmı hikayeden doğrudan alıntılanmıştır.




Naomi Klein - No Logo (Radiohead - Dollars & Cents)   


Radiohead, büyük şirketlerin küreselleşmesini ve dünya bankalarının politikalarının insan hayatına etkisini anlattığı şarkısı Dollar & Cents’i Naomi Klein’in ünlü No Logo kitabından esinlenerek yazmıştır. 




J. R. R. Tolkien - Yüzüklerin Efendisi (Led Zeppelin - Ramble On)


Led Zeppelin’in efsane vokalisti olan Robert Plant, Rample On üzerinde çalıştığı zaman J.R.R. Tolkien’in kült eseri The Lord Of The Rings (Yüzüklerin Efendisi)’nden esinlenmiştir.

Robert Plant, şarkıda Frodo Baggins, Mordor ve Gollum olmak üzere kitaba dair pek çok gönderme olduğunu da açıklamıştır.


  


Emily Brontë - Uğultulu Tepeler (Kate Bush - Wuthering Heights)


Wuthering Heights Kate Bush’un ilk single albümüdür. Şarkı Mart 1978 yılında İngiltere, İrlanda, İtalya, Yeni Zelenda gibi ülkelerde ilk sıralarda yer aldı. Kate Bush İngiltere listelerinde üst sıralarda yer alan ilk kadın sanatçı unvanını aldı.
Şarkı Emily Bronte’nin Uğultulu Tepeler isimli kitabından ilham alınarak yazıldı. Romanın satırlarından direk alıntı yapan “ Wuthering Heights” aşk, nefret ve terkedilmeyi konu alıyor.




Ernest Hemingway - Çanlar Kimin İçin Çalıyor? (Metallica - For Whom the Bell Tolls)


“For Whom the Bell Tolls” Türkçesi ile Çanlar Kimin İçin Çalıyor, Ernest Hemingway tarafından kaleme alınmış bir kitaptır. Metallica şarkıyı esinlendiği kitabın adıyla kitapseverler ile buluşturmuştur. Metallica’nın 1984 yılında ikinci albümleri olan Ride the Lingtning’den bir parça olan şarkının giriş bölümünde 15 kez bitişinde ise 10 kez çan çalmaktadır. Şarkı Çanlar Kimin İçin Çalıyor’da cumhuriyetçi bir grup askerin çaldıkları atlarla kaçmaya çalışırken bir tepede düşman uçakları tarafından öldürüldükleri bölümü anlatmaktadır.




Dalton Trumbo - Johnny Got His Gun (Metallica - One)


Johnny Got His Gun Türkçesi ile Johnny Silahını Kaptı önce bir drama filmi olarak senaryolaştırılmış ardından Cannes’da ödüle layık görülmüştür. Ünlü Metal grubu Metallica’nın One isimli şarkısına ilham olmuştur. Bu şarkı 90 yılında En İyi Metal Performansı ile Grammy ödülüne layık görülmüştür.




James Joyce - Ulysses (Jefferson Airplane - ReJoyce)


James Joyce tarafından kaleme alınan Ulysses hem edebi değeri hem okunmasının güçlüğü ile bilinmektedir. Grace Slick tarafından yazılan bu şarkı James Joyce’un Ulysses romanından esinlenmiştir. 


 



Kitaplara daha yakından bakın: