Oscar Wilde Hakkında Bilinmeyenler
28 Kasım
Toplumsal ikiyüzlülüğü eleştirdiği eserleriyle olduğu kadar eşcinsel ilişkileri ve sosyalist duruşuyla da yaşadığı dönemin en çok eleştirilen isimlerinden biri olan Oscar Wilde, bugün kitaplarıyla hayranlık, yaşantısıyla merak uyandırıyor. Edebi zekası, ince alaycılığı ve toplumsal değerleri sorguladığı eserleriyle Dünya edebiyatında özel bir yere sahip olan ünlü yazarı daha yakından tanımaya ne dersiniz? 



Kısaca Hayatı 


“Yaşamak dünyadaki en nadir şeydir. İnsanların çoğu var oluyorlar, hepsi bu.” 

1854 yılında Dublin’de doğan Oscar Wilde tüm eğitim hayatı boyunca sıra dışı bir öğrenciydi. Oxford’un kurucu üniversitesi Magdalen Koleji’nden burs kazanan Wilde kısa bir zaman sonra akademiden edebi kariyerine geçiş yaptı. Estetizm hareketleri ile tanınan Wilde, estetik dersleri vermesinin yanı sıra dergi editörlüğü işinde çalıştı. Bir süre Paris’te yaşayarak farklı sanatçıları keşfeden Wilde “sanat sanat içindir” anlayışını benimseyen isimlerden biri olarak öne çıktı. 1884 yılında Constance Lloyd'la evlenen ünlü yazar kitapları ve eş cinsel olması nedeniyle hep eleştiri oklarının hedefi oldu. Aynı zamanda sosyalizm yanlısı olması nedeniyle de dikkatleri üzerine çeken ünlü yazar, ahlaksızlık suçu işlediği gerekçesiyle 2 yıl kürek hapsine mahkum edildi. Hapishane günlerinde oldukça zor zamanlar geçiren ve her şeyine el konan yazar, bu sürecin ardından Paris’e gitti. Ölümü hakkında farklı söylentiler bulunsa da en çok inanılan; bir otel odasında intihar ettiğidir. Yazarın mezarı Pere Lachaise Mezarlığı'ndadır. 


Edebi Hayatı 


Toplumsal yorumlarıyla ünlenen ve her daim yazdıklarıyla dikkat çeken yazarlardan biri olan Oscar Wilde’ın ilk şiir kitabı Poems 1881 yılında yayımlandı. Edebi zekasının yanı sıra mizah duygusunu yansıtan eserlere imza atan ünlü yazar, Victoria döneminin en dikkat çekici oyun yazarları arasında yer alıyor. Yazarın “ciddi insanlar için uçarı bir komedi” olarak tanımladığı "Ciddi Olmanın Önemi", aşk, evlilik, zenginlik, masumiyet, erdem gibi konularda, dönemin muhafazakâr zihniyetine karşı aldığı tavrı yansıtan "Önemsiz Bir Kadın" ve 19. yüzyıl İngiliz tiyatrosunda nükte ve zekaya dayalı yeni komedi türünün en başarılı örneği kabul edilen "Maksat Samimiyet" başlıca oyunları arasında yer alıyor. Oyunlarında hep toplumsal ikiyüzlülüğü eleştiren yazar, ne yazık ki eserleriyle hep aynı zihniyetin eleştirilerine maruz kaldı. 

Yazarın kendi tanımıyla “yediden yetmişe çocuk ruhlu insanlar, şaşırma ve sevinme gibi çocuksu yetilerini koruyanlar” için yazdığı "Mutlu Prens" yazarın çocuk kitapları arasında en bilinen eserlerindir. Bencillik ve duyarsızlık gibi kavramların eleştirildiği masalların yer aldığı kitap, yazarın çıraklık döneminin ürünü olmasına rağmen ne kadar başarılı bir yazar olduğunun en büyük kanıtlarından. 

Yazarın anarşist dünya görüşünü açıkladığı "Sosyalizm ve İnsan Ruhu" , birçok edebi üslubu bir araya getirerek yazdığı tüm öykülerini içeren "Mürver Ağacı", eserlerinden özenle derlenmiş bir seçki olan "Hep Bir Şeyi Unutmuş Gibi" göz atabileceğiniz diğer kitaplar. Oscar Wilde'ın tüm eserlerine mutlaka göz atmalısınız. 


Yazarın Tek Romanı 


Oyunların, öykülerin, şiirlerin yanı sıra Oscar Wilde’ın imzasını attığı tek roman olan "Dorian Gray’in Portresi" bir klasik olarak Dünya edebiyatında ayrı bir yere sahip. Yakışıklı genç bir adam olan Dorian Gray ile arkadaşı ressam Basil ve Lord Henry’nin etrafında dönen roman ile Wilde, insani değerlere odaklanıyor. 1891 yılında yayımlanan, güzellik ve gençlik uğruna ruhundan vazgeçen bir adamın hikâyesini anlatan roman ile yazar, ağır eleştirilere uğradı. Her ne kadar yazar herkesin Dorian Gray’de kendi günahını göreceğini anlatsa da tartışmaların önüne geçemedi. Ancak tüm bu eleştiriler kitabın edebiyat tarihinde ölümsüz bir yere yerleşmesine engel olamadı. Defalarca kez beyaz perdeye de uyarlanan eser bugün herkesin okuması gereken klasikler arasında yer alıyor. 


Yazarla İlgili Az Bilinenler 


Her ne kadar tüm dünya onu Oscar Wilde olarak tanısa da yazarın tam adı Oscar Fingal O’Flahertie Wills Wilde’dır.

Oscar Wilde’ın babası şövalye unvanına sahip ünlü bir cerrah, annesi Jane Francesca ise şiirleriyle İrlandalı devrimcilere örnek olan bir isimdi. Yaşamının son yıllarını parasızlık içinde geçiren ünlü yazar oldukça iyi koşullarda dünyaya gelmişti. 

Oscar Wilde çocukluğunda Fransızca ve Almanca öğrenmiş, ileriki yıllarda da İtalyanca ve Grekçe üzerine çalışmıştır. 

Oscar Wilde Oxford’tan mezun olduktan sonra kendi ülkesine dönmek istedi ve Dublin’e gitti. Burada Florence Balcomb’la tanışan yazar, Florence’ın başka bir adamla nişanlanması üzerine memleketi terk etti ve iki küçük ziyaret dışında bir daha hiç ülkesine gitmedi. 

Oscar Wilde Constance Lloyd ile evlenmiş, Cyril ve Vyvyan adında iki çocukları olmuştu. Lloyd ve Wilde daha sonra uzaklaştı ve ünlü yazarın eş cinsel ilişkilerinin gündeme gelmesi ve hapis cezası alması üzerine Constance ve çocukları soyadlarını değiştirdiler. Cyril Birinci Dünya Savaşı’nda savaşırken öldü, yazarlık ve çevirmenlik yapan Vyvyan ise 1954 yılında babasıyla ilgili anılarını anlattığı bir kitap yayımladı. 

Oscar Wilde zorlu hapishane günlerinde yine kalem kağıda sığınmak ister ancak çok uzun bir süre isteği yerine getirilmez. Sonrasında kağıt kaleme ulaşmayı başaran yazar, Lord Alfred Douglas’a hitaben bir mektup kaleme aldı. Mektup sonrasında kısaltılarak De Profundis adıyla basıldı. Tam metin ise ancak 1962 yılında okuyucuyla buluştu. 

Yazarın ölümüyle ilgili farklı inanışlar olsa da yüksek eğilim bir otel odasında intihar ettiği yönünde. Duvardaysa “Ya duvar kâğıdı gider, ya ben” yazdığı biliniyor. 

Yazar ölümünün ardından önce Cimetiere de Bagneur Mezarlığı’na gömülse de sonrasında Paris’teki Pere Lachaise’e taşındı. Sir Jacob Epstein tarafından tasarlanan mezarı taşında erkek melekler bulunuyor.



Kitaplara daha yakından bakın: