Türkiye'nin Kitap Grafiği; 2018 Türkiye Kitap Pazarı Raporu
3 hafta önce

Türkiye Yayıncılar Birliği’nin her yıl hazırladığı ve sektörün durumuna ışık tutan 2018 Türkiye Kitap Pazarı Raporu yayımlandı. Geçtiğimiz Şubat ayında Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kenan Kocatürk’ün ilk kez Karadeniz 5. Kitap Fuarı’nda açıkladığı bilgiler arasında en çarpıcı olanı; hem kitap üretimindeki artış oranında hem de kişi başına düşen kitap sayısındaki düşüşü oldu. 



Kişi başına düşen kitap sayısı düştü

Üretim verilerine göre 2017 yılında toplam 407.739.008 olan kitap adeti bu yıl %0,71 oranında artarak 410.641.305’e yükseldi. Bandrol dağıtımı ve satışını yapan YAYFED’in (Yayımcı Meslek Birlikleri Federasyonu) tarafından açıklanan rakamlara göre 2015 yılından 2016 yılına geçtiğimizde toplam bandrol sayısındaki artış %5,23 iken, sonraki yıllarda bu oranın bir daha yakalanamadığı, hatta %1’lik bir orana dahi ulaşılamadığı görülüyor. Bandrol sayısının 2017’de %0,89, bu yıl ise sadece %0,71 oranında artış sağlaması raporun en dikkat çekici yanlarından biri. TÜİK’in son açıklaması doğrultusunda ülke nüfusunun 82.003.882 olduğu dikkate alındığında kişi başına düşen kitap sayısı da 7,76’dan 7,08’e düşmüş oldu. Geçtiğimiz yılla daha detaylı bir karşılaştırma yapmak isterseniz 2017 Kitap Pazarı Raporu’nu da inceleyebilirsiniz.


Eğitim Yayıncılığı sektör lideri

Kategorilere göre hazırlanan raporda Milli Eğitim Bakanlığı’nın özel sektörden satın aldığı ve kendi matbaasında bastığı kitapların toplam adedi 168.192.641. Açık öğretim için üretilen 2.122.558 adet kitapla birlikte 2018 yılında üretilen kitap sayısı 580.956.504 oldu. Raporun bir diğer dikkat çeken yanı ise MEB’in tüm kısıtlama ve yasaklarına rağmen eğitim yayıncılığının sektör liderliğini koruması oldu. Yardımcı kaynak ve sınavlara hazırlık kitapları geçen yıla göre 5.866.277 adet ve %2,80 artarak 215.370.387 adet ile toplam kitap üretiminde %52,45’lik paya sahip.


Kültür yayıncılığında %2.83’lük bir düşüş

2018 yılında kültür yayıncılığı, 140.477.335 adet kitap üretimiyle toplam üretimin %34.21’ini oluşturdu. Araştırma-inceleme, edebiyat ve çocuk yayıncılığından oluşan kültür yayıncılığında, geçtiğimiz yılla mukayese edildiğinde %2.83’lük bir düşüş göze çarpıyor.

Kültür yayıncılığındaki dağılım da şu şekilde: Toplam kitap üretiminin %18,14’ünü oluşturan araştırma -inceleme kitapları geçen yıla göre %4,04, edebiyat kitapları ise toplam üretimin %6,02’si ile %1,41’lik bir düşüş gösterdi. Sene başında %20’ye yakın üretim artışı görülen çocuk ve ilk gençlik kitapları %1,42’lik düşüşle, toplam üretimin %10,05’ini oluşturdu.


Dini kitaplar yükselişte, ithal yayınlar düşüşte

Yayıncılığının en çok artış gösteren segmenti ise 2017 yılında düşüş yaşayarak dikkat çeken dini kitaplar oldu. Dini yayınların üretimi geçen yıla göre %5,21 artış göstererek üretimin %10,82’sini oluşturdu. 2017 yılında bir önceki yıla göre %15,56 artış gösteren ithal yayınlar ise bu yıl %11,77’lik bir düşüşle en çok düşüş yaşanan segment oldu. İthal yayınlar toplam üretimde sadece %1,44’lük bir paya sahip.


Yasadışı fotokopi akademik yayınların önündeki en büyük engel

Toplam akademik kitap üretiminin 4.461.008 adet olduğu ülkemizde öğrenci başına bir kitap bile düşmüyor. 2017 yılı üretimine göre %6,19 oranında düşüş yaşanan akademik yayınlar toplam kitap üretiminin %1,09’unu oluşturuyor. Akademik yayınların bu kadar az paya sahip olmasının en büyük nedeni ise; yasadışı fotokopi ve korsan yayınlar.


Yeni yayınlanan kitap sayısı 67.135’e çıktı

2017 yılında 60.335 adet yeni başlık üretilirken Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı ISBN Ajansından alınan bilgilere göre geçtiğimiz yıl %11,27’lik bir artışla 67.135 adete yükseldi. Toplam başlık sayısının 61.257’si basılı kitap formatında. Bu rakamlar IPA (Uluslarası Yayıncılar Birliği) verilerine göre dünya sıralamasında ülkemizin 6. sırada yer almasını sağlıyor.

Sektör büyüklüğündeki artışın nedeni eğitim yayıncılığındaki yükseliş ve döviz kurundaki dalgalanmalar

2017 yılında sınav sistemindeki değişiklikler nedeniyle eğitim yayıncılığı büyük darbe almış, Türkiye yayıncılık sektörü perakende pazarı büyüklüğünde ciddi bir gerileme yaşamıştı. 2018 yılında bu kayıpların kısmen telafi edilmesi rakamlara da yansıdı ve Türkiye yayıncılık perakende pazarı büyüklüğü, 2017 yılına göre cari fiyatlarla %20,21 artış göstererek 6.965 Milyon TL oldu. Bu artıştaki bir diğer önemli etken de döviz kurundaki dalgalanmalar. Enflasyondan arındırılmış rakamlara bakıldığında sektör büyüklüğünde bir artış olmasa da kitap fiyatlarındaki artış pazar büyüklüğünde artışa neden oluyor.