Sepetim 99 ÜRÜN

Sepetiniz Henüz Boş!

Toplam Tutar
    İkinci Yeni Akımı Nedir? Özellikleri Nelerdir?
    10.04.2018

    Türk Edebiyatının diğer ülkelerin edebiyat literatürüne kıyasla renkli olmasının, kendi içinde çeşitli kollara ayrılmasının sebebi dilimizin genişliği ve edebiyata gönül verenlerimizin rengârenk dünyalarıdır. Bu renkliliklerin içinde yer alan İkinci Yeni Akımı, Garipçiler gibi akımlar bu renklerden yalnızca bazılarıdır.

    İkinci Yeni Akımı 1950 yılında Ülkü TamerEdip CanseverCemal SüreyaTurgut Uyarİlhan BerkEce Ayhan ve Sezai Karakoç gibi ünlü şairlerin temsilcisi olduğu,  Garipçilere ve 1940 öncesi toplumcu gerçekçi kuşağına tepki olarak doğmuş bir akımdır. Bu akımdan etkilenen her bir şair, farklı yollar izleyerek, şiirimize yeni imgeler, çağrışımlar ve soyutlandırmalar getirerek edebiyatımıza gerçeküstü şiirler kazandırmışlardır.

    İkinci yeni, Garip akımının tersine bir şekilde yola çıkar, anlamca kapalılık, somutlara karşı soyutlamayı getirerek halk şiirine sırt çeviren bir akımdır. İkinci Yeniciler için öncelik biçimdir. Cemal Süreya ‘biçimi önemsiyoruz, bunu da gerekli görüyoruz ’demiştir.

    İkinci Yeni, Garipçilerin tersine birbirinden farklı olan şairlerin arayış ve sezgileri ile dağınık uçlar vererek oluşturduğu bir şiir akımıdır. Garip şiirinin zaman içinde yozlaşmasından dolayı bu akımın doğduğu düşünülür.

    İkinci Yeni Şiirinin Öne Çıkan Temaları


    Boşluk duygusunun çok fazla yer aldığı, yenilmiş ve bezmiş bir ruh hali, yalnızlık duygusu ikinci yeni şiir akımının öne çıkan temalarıdır. İkinci yeni şiir akımının kapalı üslubu halk folklorundan, türkülerden, doğa güzelliklerinden çok uzaktır.

    İkinci yeni akımı II. Dünya savaşının neden olduğu toplumsal yoksulluk, tek parti yönetiminin dayatmacı politikaları sonucunda bunalıma giren ve kendini ifade etmek isteyen aydınların tarzına oldukça yakındır. İkinci yeni akımcılar kapalı ve kilitli bir dil tarzını tercih ederler.

    İçlerine kapanarak yeni bir dil dünyası kurarlar. Bu şiir dilini anlamak için donanımlı ve kültürlü bir okuyucu kitlesi olmak gereklidir.

    İkinci Yeni Şiir Akımının Genel Özellikleri


    İkinci yeni şiir akımı
    imgelere kapılarını sonuna kadar açan, sıradanlıktan sıyrılarak edebi sanatlara özgürlük tanıyan bir akımdır. İkinci yeni akımının özellikleri;

    Çok geniş bir okuyucu kitlesine sahip olmasa da Türk Edebiyatına yeni bir renk kazandırmıştır

    Şiir için şiir anlayışını benimsemiş, toplum, ahlak, gibi konuların şiirlerin dışında tutulması gerekliğine inanmış ve savunmuşlardır.

    Anlam bütünlüğü şiir için gerekli değildir inancını savunmuşlardır

    İkinci yeni akımın bir diğer inanışı olan şiir öykü anlatmamalı diğer edebi türlerinden kendini net bir çizgi ile ayırmalıdır

    Bu nedenden dolayı şiirlerde olay ve konu yer almaz.

    Görünümü, eşyayı ve insanı gerçeküstü soyutlamalar ile anlatmışlardır.

    İkinci yeni şiir akımcılarına göre şiir ahenk ve ölçü değil musiki ve anlatım zenginliği ile süslenmelidir.

    Dadaizm, sürrealizm İkinci Yeni şiir akımına yer yer kaynaklık sağlar.

    Oktay Rıfat ise Perçemli Sokak’ı çıkararak bu akıma sonradan dâhil olmuştur.  Çağdaş Türk şiirinin en önemli akımıdır.

    İkinci Yeni Akımının Temsilcileri


    İkinci yeni akımının temsilcileri olan şairlerin dışında daha sonra Garipçilerden olan Oktay Rıfat ve Melih Cevdet katılmıştır. İkinci yeni şiirde duygu ve hayal olgusu ön plandadır. Duyguları ve hayalleri oldukça iyi temsilcilerden oluşması tesadüf değildir.


    Cemal Süreya(1931-1990)

    Cemal Süreya kendine has söyleyişleri ve şaşırtıcı betimlemeleri ile zengin bir diriliğe sahip imgeleri ile ikinci yeni akımının en güzel örneklerini sunmuştur. Cemal Süreya kendi kültür birikimi ve kendine özgü bir anlatım tarzı ile bütünleşmiş şiirlerdir.


    Beni Öp Sonra Doğur Beni

    Şimdi,

    Utançtır tanelenen sarışın çocukların başaklarında.

    Ovadan Gözü bağlı bir leylak kokusu ovadan,

    Çeviriyor o küçücük güneşimizi.

    Taşarak evlerden taraçalardan

    Gelip sesime yerleşiyor sesimin esnek baldıranı

    Sesimin alaca baldıranı

    Ve kuşlara doğru

    Fildişi: Rüzgarın tavrı

    Dağ: Güneş iskeleti

    Tahta heykeller arasında

    Denizin yavrusu kocaman

    Kan görüyorum taş görüyorum

    Bütün heykeller arasında

    Karabasan ılık acemi

    -Uykusuzluğun sütlü inciri-

    Kovanlara sızmıyor.

    Annem çok küçükken öldü, beni öp sonra doğur beni.


    Turgut Uyar (1927-1985)

    Turgut Uyarın ölçülü ve uyarlı olan ilk şiiri Yol Yedigün Dergisi'nde çıkmıştır. İkinci yeni akımının şairi olarak tanınmak istemese de yazdığı şiirlerde kullandığı dil ve betimlemeler ile bu akımın öncülerindendir. Şiirlerinde devamlı bir arayışta olan Turgut Uyar, Divan ve Halk şiirlerinden yararlanmayı bile denemiş ve sonra kendi şiirini oluşturmuştur.


    Tut Ki Ben

    Tut ki sen bir şiiri çok iyi yazsan

    Ya da çok iyi bir şiir yazsan

    Bir saatin aralıksız işleyişi

    Bir çocuğun bir sokak kedisini sevişi

    Bilmem ki, sanki güzel bir akşam gibi

    Onun için her akşamı iyi yaşamalıyım

    Yani kıskanılan onu

    Demek istediğim hepsi.


    Sezai Karakoç (1933-…)

    Sezai Karakoç ikinci yeni tarzından yararlanarak özü İslami olan mistizmle etkisinde şiirler yazdı. Devlet ve millet temalı şiirlerine oldukça farklı boyutlar getirmiştir. Özellikle Şahdamar ve Köpükten eserlerinde kapalı bir anlatım eşliğinde ikinci yeni akımı şairleri gibi zengin imge ve serbest çağrışımlar içerir.


    Mona Roza

    Mona Roza, siyah güller, ak güller

    Geyvenin gülleri ve beyaz yatak

    Kanadı kırık kuş merhamet ister

    Ah, senin yüzünden kana batacak

    Mona Roza siyah güller, ak güller

    Ulur aya karşı kirli çakallar

    Ürkek ürkek bakar tavşanlar dağa

    Mona Roza, bugün bende bir hal var

    Yağmur iğri iğri düşer toprağa

    Ulur aya karşı kirli çakallar

    Açma pencereni perdeleri çek

    Mona Roza seni görmemeliyim

    Bir bakışın ölmem için yetecek

    Anla Mona Roza, ben bir deliyim

    Açma pencereni perdeleri çek.

    Zeytin ağaçları söğüt gölgesi

    Bende çıkar güneş aydınlığa

    Bir nişan yüzüğü, bir kapı sesi

    Seni hatırlatıyor her zaman bana

    Zeytin ağaçları, söğüt gölgesi

    Zambaklar en ıssız yerlerde açar

    Ve vardır her vahşi çiçekte gurur

    Bir mumun ardında bekleyen rüzgar

    Işıksız ruhumu sallar da durur

    Zambaklar en ıssız yerlerde açar


    Ülkü Tamer(1937-1 Nisan 2018)


    Geçtiğimiz günlerde yaşama veda eden büyük şair Ülkü Tamer ilk kitabı olan Soğuk Otların Altında ve sonraki şiirlerini ikinci yeni akım tarzını duyarlılık yansıtan soyutlamalar ve özgün imge anlayışı ile yazmıştır.

    Oldukça yalın bir dil kullanan Ülkü Tamer, şiirlerinde zamanla toplumsal kaygıları ağırlık vermiştir.


    Güneş Topla Benim İçin

    Seher yeli çık dağlara

    Güneş topla benim için

    Haber ilet dört diyara canım

    Güneş topla benim için

    Umutların arasından

    Kirpiklerin karasından

    Döşte bıçak yarasından canım

    Güneş topla benim için

    Seher yeli yar gözünden

    Havadaki kuş izinden

    Geceleri gökyüzünden canım

    Güneş topla benim için.


    İlhan Berk (1918-2008)


    İlhan Berk ilk şiirlerini Manisa Halkevi tarafından çıkarılan Uyanış dergisinde yer aldı. Şiirlerinde ses ve müzik kullanmaktansa anlamca kapalı şiirler yazmıştır. İlhan Berk ressam olmasının yanı sıra, sıradışı bir şair olduğunu kendi kendine sapkın nakkaş olarak isimlendirerek Türk şiirine yeni bir boyut kazandırmıştır.


    Ne Böyle Sevdalar Gördüm Ne Böyle Ayrılıklar

    Ne zaman seni düşünsem

    Bir ceylan su içmeye iner

    Çayırları büyürken görürüm

    Her akşam seninle

    Yeşil bir zeytin tanesi

    Bir parça mavi deniz

    Alır beni

    Seni düşündükçe

    Gül dikiyorum elimin değdiği yere

    Atlara su veriyorum

    Daha bir seviyorum dağları.


    Edip Cansever(1928-1986)

    İkinci yeni akımının en özgün örneklerini okurlara sunan Edip Cansever şiirlerinden sevinç duygusu zaman içinde yerini bunalımı toplumsal kaygı ve yıkıcı bir umutsuzluğa bırakmıştır.

    Diğer ikinci yeni akım temsilcileri gibi anlamsızlığı hiçbir zaman savunmadı. Yazdığı şiirler kapalı, anlaşılması güç olsa da daha sonraları anlamdan ayrılmayan şiir türüne yöneldi.


    Yerçekimli Karanfil

    Biliyor musun az az yaşıyorsun içimde

    Oysaki seninle güzel olmak var

    Örneğin rakı içiyoruz, içimize bir karanfil düşüyor gibi

    Bir ağaç işliyor tıkır tıkır yanımızda

    Midemdi aklımdı şu kadarcık kalıyor.

    Sen o karanfile eğilimlisin, alıp sana veriyorum işte

    Sen de bir başkasına veriyorsun daha güzel

    O başkası yok mu bir yanındakine veriyor

    Derken karanfil elden ele.

    Görüyorsun ya bir sevdayı büyütüyoruz seninle

    Sana değiniyorum, sana ısınıyorum, bu o değil

    Bak nasıl, beyaza keser gibisine yedi renk

    Birleşiyoruz sessizce.

    Ece Ayhan (1931-2002)

    Ece Ayhan şiirlerinin kilit noktasını dil olarak tanımlamıştır. Şiirleri okuyucuları şaşırtma ve anlayışı üzerinden bezelidir. Asım Bezirci Ece Ayhan’ı ikinci yeninin n özgün temsilcisi olarak değerlendirir.

    Sürrealist teknikleri şiirlerinden en muntazam kullanan şairdir.


    Mor Külhani

    1.Şiirimiz karadır abiler

    Kendi kendine çalan bir davul zurna

    Sesini duyunca kendi kendine güreşmeye başlayan

    Taşınır mal helalarında kara kamunun

    Şeye dar pantolonlu kostak delikanlıların şiiridir

    Aşk örgütlenmektir bir düşünün abiler


    2.Şiirimiz her işi yapar abiler

    Valde Atik'te Eski Şair Çıkmazı'nda oturur

    Saçları bir sözle örülür bir sözle çözülür

    Kötü caddeye düşmüş bir tazenin yakın mezarlıkta

    Saatlerini çıkarmış yedi dala gerilmesinin şiiridir

    Dirim kısa ölüm uzundur cehennette  herhal abiler


    3.Şiirimiz gül kurutur abiler

    Dönüşmeye başlamış Beşiktaşlı kuşçu bir babanın

    Taşınmaz kum taşır mavnalarla Karabiga'ya kaçan

    Gamze şeyli pek hoş benli son oğlunu

    Suriye hamamında sabuna boğmasının şiiridir

    Oğullar oğulluktan sessizce çekilmesini bilmelidir abiler.

    İkinci yeni akımın öncülerinden sayılan Edip Cansever, Turgut Uyar, Cemal Süreya bu akımı kabul etmemektedirler. Bundan yıllar evvel Tomris Uyar tarafından gerçekleştirilen açık oturumda şu konuşmalar geçmiştir.


    Tomris Uyar:
    İkinci yeni olayına açıklık getirebilirsiniz?


    Cemal Süreya:
    Oktay Rıfat ikinci Yeni’yi ben kurdum diyor. İyi de biz 1950 yılından sonra başlıyor şiirlerimiz ama kitap çıkarmıyoruz.


    Oktay Rıfat
    ise perçemli sokağı 1956’da çıkarıyor kitapta yer alan şiirlerin hiç biri önceden yayınlanmıyor. Bir ön sözle akımı üstlenmeye kalkıyor. Yeditepe şiir ödülünü aldıktan sonra kendisi ile yapılan bir konuşma da Şiir Nedir?

    Sorusuna Halkın Sosyal dertlerine deva bulmaktır diye cevaplıyor Rıfat. Bundan 3 ay sonra da yeni akımı kurduğunu iddia ediyor. Bu konuyu Oktay Rıfat’ın takvim yanlışlığına verirsek eğer demek ki şiirlerini önce dergilerde yayınlanan bizim şiirlerimize göre yazmış.

    Ayrıca oldukça mekanik şiirlerdir ve tam oturmamıştır.


    Edip Cansever:
    Bende a dergisinde söyledim.  Toparlayacak olursam ikinci yeniliği kabul etmiyoruz hiçbirimiz fakat tutalım ki kabul ettik.

    Bizler belli bir kuramdan yola çıkmıyoruz ki bu kurama uygun olanı öncelikle Oktay Rıfat bulmuş olsun mantığa uygun değil. Hepimizin şiiri başka bir şiir ortak bir kurama bağlayamayız olmayan bir şey daha önce nasıl yapılabilir?

    Bir dönem büyük ses getiren ikinci yeni akımı hakkında, merak edilenleri bir araya toplayarak Türk Edebiyatının başka bir rengini anlatmaya çalıştık.

Öne Çıkan Blog Yazılarımız
Arama
E-mail adresinizi giriniz
Adet:
Beden:
Seçtiğiniz ürün sepete eklendi
Mail adresini giriniz
Özelleştir
0000 0000 0000 0000
CVC
Ad Soyad
5xx
5xxxxxxxxx
ZUBİZU Kampanyası kullan
Ürün Detayları
Teslimat ve Kolay İade
Ürün Kodu:
Kitap / Yazar / Yayınevi Ara
Önceki Siparişleriniz
Önceki siparişleriniz için tıklayın
Üyelik Bilgilerim
Üyelik Bilgilerim
Veya
En Az 6 Karakter
Toplam Tutar:
Varsa İndirim Kodunuz:
Sipariş Notu
Kapıda ödeme seçeneği 125 TL altı siparişlerde kullanılabilir. 125 TL üstü siparişler için havale, kredi kartı ya da banka kartı ile ödeme yapılabilir.
Açev Bağış
Ürüne daha önceden puanlama ve yorum yaptınız.
Kitap AyrıntılarıÜrün Ayrıntıları
100 TL üzeri kargo bedava!
FIRSATI YAKALA
Ürünler
Teslimat Bilgileri